Het verhaal van een jong gezin, ijsvogels en een vogelteller

Het is herfst en ik fiets over een fietspad in een groot watergebied. Rechts van mij is de dijk. Op die dijk staat een auto. Naast de auto staat een man van middelbare leeftijd te kijken door een telescoop. Naast hem zie ik nog een telescoop en een paar verrekijkers. Achter de ruit van de auto staat een bord met de tekst: “Ik tel vogels en ben niet gesteld op een gesprek. Dit voor wetenschappelijk onderzoek.”

Zo'n 50 meter van de standplaats van de man zie ik drie ijsvogels. Een ouderpaar met een jong. Het jong zit op een betonnen kade om voedsel te bedelen. Naast mij verschijnt een ander ouderpaar, deze keer zoogdieren van de soort homo sapiens. Tussen hen in lopen twee kinderen van ik schat zo'n 4 a 5 jaar oud. Zachtjes vragen zij mij wat ik zie. Ik vertel hen dat een ijsvogeltje visjes krijgt toegediend van zijn ouders. Ik wijs hen op de vogels. Prompt zien wij een visje in de bek van het jong verdwijnen. Er valt een stilte. Na een paar minuten fluistert de vader dat hij nog nooit ijsvogels heeft gezien. En dan nu dit. Hij is duidelijk geraakt. De kinderen staan met open ogen en in totale stilte naar de ijsvogels te kijken. 

Na een minuut of drie verdwijnen de ijsvogels in het riet. De ouders bedanken mij en lopen in stilte verder. Ik hoor vaag de moeder iets zeggen. “Jongens wat was dat mooi. Ik sta te trillen....” De rest versta ik niet. 

Even later loop ik met mijn fiets aan de hand langs de vogelteller. Hij is nog steeds bezig met zijn wetenschappelijk onderzoek. 

De goudplevier

Wat is er nu niet leuk aan een goudplevier? Wat een schoonheid. Kijk maar eens goed naar dat grappige kopje. Vooral in winterkleed zijn ze erg mooi, vind ik. Kort snaveltje, lichte oogstreek en ogen om verliefd op te worden. Onlangs kwam ik weer een groepje van vier goudplevieren tegen. Het was herfst, dus de vogeltjes zijn op doortrek. Nerveus liepen zij bij elkaar door een weiland. Zij werden pas weer wat rustig toen ik buiten hun zicht een plekje had gevonden om ze te bespieden.

Maar nog leuker dan hun uiterlijk vind ik hun gedrag. Zo werd ik op een bergtocht in mei in Schotland door een natte sneeuwstorm overvallen. Ik voelde mij ineens ontzettend alleen en zelfs een beetje angstig. Toen ik ook nog eens werd opgeschrikt door 2 grote mannetjes edelherten (in eerste instantie verborgen in een geul) die er onder gebrul vandoor gingen, voelde ik mij totaal ontheemd. 'Wat doe ik hier in vredesnaam?' Het besef dat ik boven op de top het hele noorden van Schotland zou kunnen overzien, interesseerde mij geen zier meer. Bijna had ik rechtsomkeer gemaakt en was ik teruggegaan.

Juist op dat moment hoorde ik het geluid van een goudplevier. Een eentonige hoge zachte klank. Zielig, ontroerend en verfijnd tegelijk. Het kostte mij wat moeite de vogel te herkennen in het bruingrijze landschap. Toen ik de vogel (later bleek het vrouwtje iets verderop te zitten) in mijn vizier had, zag ik dat hij op een grote steen zat en mij vol aankeek. Hij liep wat heen en weer met een hangende vleugel. Een bekende truc van veel vogelsoorten om de indringer te laten denken dat de vogel gewond is. Zo leidt de vogel mijn aandacht af van het nest.

Ik was bang voor de elementen, de goudpleviertjes waren bang voor mij. Bang dat ik hun eieren of hun jongen iets zou aandoen. Dat besef maakte dat ik mij ineens niet meer bang en alleen voelde. Er was een vogeltje dat om mij gaf! Niet de vogel dat zo beleefde, maar dat was even niet van belang.

Ik heb die dag de top gehaald. Op de top werd ik ook getrakteerd op een zingende beflijster. Het uitzicht was prachtig!

Uitzicht van de top 

Rare vogels of…..

Ik heb de laatste tijd heel wat rare vogels in mijn tuin gehad. 

Zo was er een spreeuw die het geluid van de telefoon van mijn toenmalige buurman kon imiteren. Dit geluid was het geluid van een autoalarm. “Leuk”, dacht mijn buurman eerst. “Niet leuk” dacht hij na een tijdje, net als de andere buren met een autoalarm. Die liepen voortdurend naar buiten om naar hun auto te kijken. Maar wie was er nu raar? De vogel of de buren?

Ook heb ik een koolmeesje gehad dat ’s nachts kwam slapen op de lamp boven de buitendeur. Lekker warm en droog onder het overstekende dak. Ik kwam er achter toen ik op een avond de lamp wilde bevrijden van spinnenwebben en werd verrast door het wegvliegende koolmeesje. Het meesje heeft er drie weken gezeten. Maar was het nu een raar vogeltje?

Om maar te zwijgen van het fratertje (zoek die maar eens op) dat afgelopen winter op mijn tuinpad zat.  Terwijl ik sneeuw aan het ruimen was, wipte het vogeltje vrolijk naast mij op en neer. Volkomen mak en helemaal op zijn gemak. Raar vogeltje of gewoon een lief diertje vol vertrouwen in de mensheid?

Ik stel voor om van nu af aan alleen te spreken over rare vogels als wij spreken over rare mensen. Voor vogels gebruiken wij vanaf nu de term “leuke vogels”. Want er zijn helemaal geen rare vogels, alleen maar leuke vogels.

De rode vlinder

In de buurt van mijn vakantieadres in Zwitserland is een groot natuurpark. Nou ja ‘park’, zeg maar gerust wildernis.

Het is mei, het is prachtig weer en ik ben in Zwitserland. Een mooie dag voor een bezoek aan het natuurpark.  Om 9 uur start ik.

Om er te komen, moet ik eerst zo’n duizend meter hoogteverschil overwinnen. De wandeling is dus eigenlijk meer een moordende klim naar een hoogte van 2100 meter boven zeeniveau. Recht voor mij zie ik de enorme bergwand die het natuurgebied begrenst. Links en rechts zie ik bergweiden.

Ik hoop deze weer steenbokken te zien. Of een groepje alpenkauwtjes, een steenarend, een notenkraker of een korhoen. Maar ik zie en hoor helemaal niets. Ik hoor alleen de stilte.

Ondertussen zweet ik als een otter. Ik moet af en toe stoppen om het prikkende zweet uit mijn ogen te wrijven.

Na twee uur hard werken, kom ik op een plateau. Daar is het een stuk koeler. De bergwand houdt de zon bijna de hele dag tegen. Ik wandel over het smalle paadje tussen de rotspartijen.

‘KRAK’. Ik stap op een stapeltje dood hout.

Op dat moment vliegt er uit dit dode hout een rode vlinder loodrecht omhoog. Zachtjes wiegend op scharlaken rode vleugeltjes. Witte vlekjes op de vleugels. Donkere keel. Dan zie ik het beter. Het is een vogeltje.

Ik ben met stomheid geslagen. Mijn adem stokt.

In een zucht is het vogeltje gevangen door de wind en vlindert weg. Naar een plek hoog op de bergwand. En dan sta ik alleen in mijn verbouwereerdheid. Ja, ik ben zelfs een beetje ontdaan.

Na een paar minuten pak ik mijn vogelboek erbij. ‘Onmiskenbaar’ ‘16 centimeter’, ‘vlinderachtige vlucht’, ’s zomers op hoogtes boven de 2000 meter’.  Ik weet het nu zeker. Ik heb een rotskruiper gezien!

Langzaam kom ik bij. Ik sta te trillen op mijn benen en er bekruipt mij een gevoel van intens geluk. De tranen springen in mijn ogen.

Ik ben normaal geen grootse daler. Maar deze keer daal ik als in een roes, licht, op vleugels. Als een vlinderende rotskruiper. 

Beter een zwaluw in de hand dan tien in de lucht.

Vanochtend zijn de jonge boerenzwaluwen uitgevlogen. Het was een dolle boel. Tien jonge zwaluwen en twee ouders duikelen en rollen in de lucht rond onze woonark.

Ik geniet volop van de acht jongen en hun ouders. Zo af en toe kan ik hen van heel dichtbij bekijken. Zij kiezen namelijk af en toe positie op de telefoondraad die van mijn ark naar een paal op de wal loopt.

Dan hoor ik een knal. Ik weet uit ervaring direct hoe laat het is. Er is een jonge zwaluw tegen het grote raam gevlogen. Snel ga ik naar buiten. Ik wil de zwaluw op een hoog plekje zetten. Zo zit hij veilig voor de poes van de buren. Uit ervaring weet ik dat het jonge beest misschien straks gewoon wegvliegt.  

Ik pak het beestje op. Hij weegt echt bijna niets. Het arme beestje rilt in mijn hand. Heel voorzichtig zet ik hem op de tuintafel en ga ik naar binnen. Van achter het glas, kan ik hem goed in de gaten houden. Eerst lijkt hij totaal verdoofd. Zou hij dan toch dood gaan?  Na een minuut of vijf gaat zijn kopje af en toe heen en weer. Na een minuut of tien beweegt hij wat heen en weer en staat hij ineens op zijn korte pootjes.  Ik maak nog even stilletjes een foto van hem. Wanneer ik de foto bekijk, zie ik uit een ooghoek dat het vogeltje gevlogen is. Letterlijk. Er valt een pak van mijn hart.

Maar ik weet het nu zeker. Beter tien zwaluwen in de lucht, dan een in de hand!